ACM 4/2020, vol. 9 (4)​

SCIENCE JOURNAL

ISSN 2719-3241

View PDF

PL, 353-362
Tkanka podskórna. Charakterystyka oraz metody niwelowania i zastosowania tkanki tłuszczowej w kosmetologii i medycynie estetycznej
Subcutaneous tissue. Characteristics and methods of reducing and applying adipose tissue in cosmetology and aesthetic medicine

Weronika Kononowicz

STRESZCZENIE
Funkcjonowanie tkanki podskórnej ma duże znaczenie dla organizmu ze względu na zachodzące w niej procesy lipogenezy, lipolizy i regulację hormonalną, które mają wpływ na powstawanie wielu schorzeń zdrowotnych i kształtowanie ciała. Nadmiar tkanki tłuszczowej i cellulit przyczyniły się do popularności zabiegów chirurgicznych i estetycznych niwelujących te problemy. Sposobem wykorzystania tkanki tłuszczowej są komórki macierzyste tkanki  tłuszczowej jako autologiczny wypełniacz do rekonstrukcji ubytków skóry i modelowania kształtów twarzy. Celem artykułu było szczegółowe przedstawienie budowy i fizjologii tkanki podskórnej, związanej z nią problemów cellulitu i schorzeń tj. cellulitis, lipodystrofia oraz metod niwelowania tkanki tłuszczowej zabiegami chirurgicznymi i estetycznymi, a także zastosowania komórek macierzystych tkanki tłuszczowej w kosmetologii i medycynie estetycznej. Znajomość budowy i mechanizmów biologiczno-chemicznych zachodzących w tkance podskórnej pozwalają na wdrożenie odpowiednich procedur zabiegowych.  Poznanie metod niwelowania i zastosowania tkanki tłuszczowej daje możliwość osiągnięcia celów terapeutycznych, a także umożliwia zachowanie bezpieczeństwa zabiegowego zmniejszając ryzyko powikłań.

Słowa kluczowe: tkanka podskórna, cellulit, schorzenia tkanki podskórnej, diagnostyka, lipogeneza, lipoliza, komórki macierzyste, zabiegi estetyczne, zabiegi chirurgiczne

ABSTRACT
The functioning of the subcutaneous tissue is of great importance for the body due to the processes of lipogenesis, lipolysis and hormonal regulation which have an impact on the formation of many health diseases and shaping the body. The excess of adipose tissue and cellulite have contributed to the popularity of surgical and aesthetic treatments that eliminate these problems. The method of using the adipose tissue is the adipose tissue stem cells as an autologous filler for reconstruction of skin defects and modeling the face shape. The aim of the article was to present the structure and physiology of subcutaneous tissue, the related problems – cellulite and diseases – cellulitis, lipodystrophy and methods of reducing adipose tissue with surgical and aesthetic treatments, as well as the use of adipose tissue stem cells in cosmetology and aesthetic medicine. The knowledge of the structure, biological and chemical mechanisms occurring in the subcutaneous tissue allows for implementation of appropriate treatment procedures. Understanding the methods of reducing and using adipose tissue gives the opportunity to achieve therapeutic goals, as well as the maintenance of surgical safety, reducing the risk of complications.

Keywords: subcutaneous tissue, cellulite, diseases of the subcutaneous tissue, diagnostics, lipogenesis, lipolysis, stem cells, aesthetics treatments, surgical treatments

PL, 363-382
Sposoby zapobiegania i niwelowania hiperpigmentacji skóry twarzy w gabinecie kosmetologicznym. Ocena aktualnego stanu wiedzy społeczeństwa
Ways to prevent and reduce facial skin hyperpigmentation in a cosmetology office. The assessment of the current state of knowledge of the socjety
Adrianna Sadowska, Anna Kamm

STRESZCZENIE

Zaburzenia pigmentacji dotyczą obu płci, niezależnie od wieku. Jednakże niektóre z nich częściej pojawiają się u osób starszych lub nasilają się z wiekiem. Hiperpigmentacje związane są ze zwiększoną produkcją melaniny lub jej odkładaniem się. Do tworzenia się przebarwień przyczyniają się czynniki endogenne oraz egzogenne. Najczęściej występującymi hiperpigmentacjami są piegi, plamy soczewicowate, ostuda, przebarwienia pozapalne, posłoneczne, a także przebarwienia związane z reakcjami fototoksycznymi i fotoalergicznymi. Leczenie przebarwień w niektórych przypadkach może być długotrwałe. W walce z  hiperpigmentacjami gabinety kosmetologiczne i dermatologiczne wykorzystują działanie mikrodermabrazji, laserów, urządzeń emitujących intensywnie pulsujące światło IPL (intense pulse light), krioterapii, nakłuć, urządzeń wykorzystujących czynniki fizykalne oraz peelingi chemiczne. Ponadto należy pamiętać o stosowaniu odpowiednio dobranej fotoprotekcji, w celu zapobiegania powstawania nowych hiperpigmentacji. Celem pracy było uzyskanie odpowiedzi na temat wiedzy społeczeństwa o występujących hiperpigmentacjach, a także metod, które mogą być użyte do ich redukcji. Ponadto w pracy scharakteryzowano zjawisko hiperpigmentacji, a także przedstawiono zabiegi, które wpływają pozytywnie na redukcję hipermelanoz.

Słowa kluczowe: hiperpigmentacje, przebarwienia, terapia, zabiegi, profilaktyka melanogeneza, substancje czynne

ABSTRACT
Pigmentation disorders affect both sexes, regardless of age. However, some of them are more common in the elderly or get worse with age. Hyperpigmentation is associated with increased melanin production or its deposition. Endogenous and exogenous factors contribute to the formation of discoloration. The most common hyperpigmentations are freckles, lentil spots, chloasma, post-inflammatory and sun-related discolorations, as well as discoloration related to phototoxic and photoallergic reactions. In some cases, the treatment of discoloration may be lengthy. In the fight against hyperpigmentation, cosmetology and dermatology clinics use the action of microdermabrasion, lasers, devices emitting intensely pulsating IPL (Intense Pulse Light) light, cryotherapy, punctures, devices using physical agents and chemical peels. In addition, remember to use appropriately selected photoprotection in order to prevent the formation of new hyperpigmentations. The aim of the study was to obtain answers on the knowledge of the society about the occurring hyperpigmentations, as well as methods that can be used to reduce them. In addition, the paper characterizes the phenomenon of hyperpigmentation, and also presents treatments that have a positive effect on the reduction of hypermelanosis.

Keywords: hyperpigmentation, discoloration, therapy, treatments, prevention, melanogenesis, active substances

PL, 383-388
Metody obrazowania efektów zabiegów laserowego usuwania pigmentów zdeponowanych w skórze z uwzględnieniem zabiegów wykonanych laserem pikosekundowym
Methods of imaging the effects of laser removal of pigments deposited in the skin, including treatments performed with a picosecond laser
Krzysztof Gemza, Agnieszka Surgiel-Gemza

STRESZCZENIE
Popularyzacja tatuaży oraz makijażu permanentnego zarówno u kobiet jak i mężczyzn pociąga za sobą zwiększone zapotrzebowanie na skuteczne usuwanie wprowadzonych do skóry pigmentów. Istnieje wiele metod usuwania pigmentów. Do niedawna złotym standardem były lasery nanosekundowe Q-switched neodymowo-yagowe (Nd:YAG). Dzięki postępowi technologicznemu opracowano nowe rozwiązania. Lasery pikosekundowe Nd:YAG oraz lasery pikosekundowe aleksandrytowe oferują zarówno skuteczniejsze usuwanie pigmentów czarnych i kolorowych jak również, zmniejszoną ilość powikłań po zabiegach. Celem pracy było przedstawienie najbardziej skutecznej metody laserowego usuwania pigmentów oraz czynników mających wpływ na skuteczność zabiegu. Zaprezentowano również możliwości obrazowania efektów zabiegowych. Nowe metody usuwania pigmentów zdeponowanych w skórze, pozwalają na skuteczne wykonywanie zabiegów.

Słowa kluczowe: laseroterapia, laser, usuwanie tatuażu, makijaż permanentny, pigment, ultrasonografia skóry, ultrasonografia wysokich częstotliwości

ABSTRACT
The popularization of  tattoos and permanent makeup in both women and men entails an increased demand for effective removal of pigments introduced into the skin. There are many methods of removing pigments. Until recently, the gold standard was Q-switched neodymium yag (Nd-YAG) nanosecond lasers. Thanks to technological progress, new solutions have been developed. Nd-YAG picosecond lasers and alexandrite picosecond lasers offer both more effective removal of black and color pigments as well as reduced number of complications after procedures. The aim of the study was to present the most effective method of laser removal of pigments and factors influencing the effectiveness of the treatment. The possibilities of imaging treatment effects were also presented. New methods of removing pigments deposited in the skin allow for effective treatments.

Keywords: laser therapy, laser, tattoo removal, permanent makeup, pigment, skin ultrasound, high frequency ultrasound

PL, 389-393
Trądzik pospolity w ujęciu holistycznym
Holistic view on Acne vulgaris
Ewa Szmaj-Kupny, Marcelina Kuś

STRESZCZENIE
Trądzik pospolity jest rozpowszechniony w społeczeństwie, zwłaszcza wśród osób młodych. Stanowi wyzwanie nie tylko dla dermatologów, ale również kosmetologów. Współczesna kosmetologia traktuje pielęgnację skóry i różnych problemów dermatologicznych w sposób holistyczny. Istotne są nie tylko dbałość o właściwą kondycję skóry, układu odpornościowego, dietę ale również zdrowie psychiczne. Proces terapeutyczny powinien angażować specjalistów różnych dziedzin. Celem pracy było spojrzenie na problem trądziku pospolitego w sposób holistyczny. Wydaje się on najbardziej słuszną i skuteczną formą kompleksowej terapii we współczesnej kosmetologii.

Słowa kluczowe: pielęgnacja holistyczna, trądzik pospolity, mikrobiota jelitowa, dieta, suplementy diety, współczesna kosmetologia

ABSTRACT
Acne vulgaris is widespread in society, especially among young people. It is a challenge not only for dermatologists, but also cosmetologists. Modern cosmetology treats skin care and various dermatological problems holistically. It is important not only to care for the proper condition of the skin, immune system, diet, but also mental health. The therapeutic process should involve specialists from various fields. The aim of the study was to look at the problem of acne vulgaris in a holistic way. It seems to be the most appropriate and effective form of complex therapy in modern cosmetology.

Keywords: holistic care, acne vulgaris, intestinal microbiota, diet, dietary supplements, modern cosmetology

PL, 395-398
Odpowiedzialność za zabieg korygujący urodę
Responsibility for the beauty treatment
Agnieszka Sieńko

STRESZCZENIE
Zabiegi estetyczne do niedawna kojarzyły się z kosmetyką lub z kosmetologią. Pojawiło się jednak pojęcie – medycyna estetyczna. W polskim prawie, medycyna estetyczna nie jest odrębną specjalizacją medyczną. Brak ustawowej definicji medycyny estetycznej oraz możliwości wskazania wymagań formalnych bywa powodem nieporozumień oraz zagrożeń dla zdrowia a nawet życia. Zabiegi inwazyjne realizowane są przez osoby bez odpowiedniego przygotowania. Celem pracy było przedstawienie problemu i sformułowanie wniosków dotyczących zmiany obowiązującego prawa tak, aby wyraźne regulowało ono zabiegi z zakresu medycyny estetycznej. Niezbędne są zmiany w ustawodawstwie jednoznacznie określające zawód i kompetencje kosmetologa oraz wprowadzenie specjalizacji lekarskiej z zakresu medycyny estetycznej.

Słowa kluczowe: zabiegi estetyczne, medycyna estetyczna, zabiegi medycyny estetycznej, kosmetyczka, kosmetolog, odpowiedzialność, błąd medyczny

ABSTRACT
Until recently, aesthetic treatments were associated with cosmetics or cosmetology. However, a concept of aesthetic medicine appeared. In Polish law, aesthetic medicine is not a separate medical speciality. The lack of a statutory definition of aesthetic medicine and the possibility of indicating formal requirements can sometimes cause misunderstandings and threats to health and even life. Invasive treatments are performed by people without proper preparation. The aim of the study was to present the problem and formulate conclusions regarding the amendment of the applicable law so that it clearly regulates treatments in the field of aesthetic medicine. It is necessary to amend the legislation clearly defining the profession and competences of a cosmetologist and the introduction of medical specialization in the field of aesthetic medicine.

Keywords: aesthetic treatments, aesthetic medicine, aesthetic medicine treatments, beautician, cosmetologist, responsibility, medical error

PL, 399-405
Penetracja substancji aktywnych przez skórę. Czynniki determinujące to zjawisko i metody jego modyfikacji
Penetration of active substances through the skin. Factors affecting this phenomenon and methods for its modification
Alicja Śliwowska

STRESZCZENIE
Skóra to największy organ ludzkiego ciała, którego stan zależy od wielu czynników wewnątrz- i zewnątrzpochodnych. Organ ten pełni wiele istotnych funkcji, m.in. izoluje wnętrze organizmu od środowiska zewnętrznego, bierze udział w termoregulacji organizmu oraz percepcji bodźców. Skóra stanowi istotną drogę transportu niektórych substancji aktywnych. Celem artykułu było przedstawienie mechanizmu przenikania substancji aktywnych przez barierę naskórkową oraz czynników determinujących ten proces. Istnieje wiele metod mających na celu zwiększenie przenikania cząsteczek przez barierę naskórkową. Część z nich jest związana z substancjami aktywnymi – zwiększenie lipofilowości poprzez modyfikację cząsteczki, wykorzystanie nośników typu nanokapsułki czy liposomy. Pozostałe metody skupiają się na zmianie właściwości lub grubości warstwy rogowej. W pierwszym przypadku wykorzystuje się tzw. promotory przenikania, prąd lub ultradźwięki. W drugim z kolei usuwa się określoną część warstwy rogowej naskórka wykorzystując w tym celu peelingi mechaniczne (mikrodermabrazja, peeling kawitacyjny) oraz chemiczne (tzw. chemeksfoliacja). Na etapie projektowania kosmetyku warto przeprowadzić testy in vitro oraz in vivo, które mają na celu oszacowanie zdolności penetracyjnych cząsteczek substancji aktywnej, a także skuteczności jej działania.

Słowa kluczowe: przenikanie substancji aktywnych przez skórę, kosmetyczne substancje aktywne, bariera naskórkowa

ABSTRACT
The skin is the largest organ of the human body. Its  condition depends on many internal and external factors. The organ performs many important functions, including isolation of the body’s interior from the external environment, participation in thermoregulation process of the body and the perception of stimuli. The skin is an important transport route for some active substances. The aim of the article was to present the mechanism of penetration of active substances through the epidermal barrier and factors deteminating this process. There are many methods to increase the penetration of molecules across the epidermal barrier. Some of them are related to the active substance (increasing lipophilicity by modifying the molecule, using carriers such as nanocapsules or liposomes). The other methods focus on changing the properties or thickness of the stratum corneum. In the first case, the socalled permeation promoters, current or ultrasound are being used. In the second, a specific part of the stratum corneum can be removed using mechanical (microdermabrasion, cavitation peeling) and chemical peels (so-called chemexfoliation). At the stage of designing a cosmetic, it is worth carrying out in vitro and in vivo tests to assess the penetrating ability of the active substance molecules, as well as the effectiveness of its action.

Keywords: penetration of active substances through the skin, cosmetic active ingredients, epidermis barrier

EN, 407-410
The influence of the sitting position on the condition of the spine. Facts and myths
Wpływ pozycji siedzącej na stan kręgosłupa. Fakty i mity
Sara Bajura, Dawid Gut, Maciej Grzeszczuk

ABSTRACT
Over the last decades, many beliefs about the spine, its diseases and therapeutic management in case of their occurance have become established in medical science. Many of these beliefs have been formed around scientific research, or theoretical assumptions made by the authors of textbooks, which reliability and compliance with the facts could be questioned. As science has adopted the principle that science can be refuted by the better science, over the next decades many reliable scientific studies have been conducted, showing the existing assumptions from a completely different perspective. This paper aims to present the aforementioned myths and compare them with more recent scientific reports. The authors discussed the physiology of the intervertebral disc and how it behaves under load; the role of the musculus transversus abdominis as a stabilizer of the spine and its weakness as a cause of the low back pain; and the pressure in the intervertebral disc when taking different body positions, as the golden standard for all assumptions of ergonomics at work.

Keywords: spine, ergonomics, sitting work position, musculus transversus abdominis, scientific myths

STRESZCZENIE
Przez ostatnie dziesięciolecia w naukach medycznych utrwaliło się wiele przekonań dotyczących kręgosłupa, jego chorób i postępowania terapeutycznego w przypadku ich wystąpienia. Wiele z nich utworzonych zostało wokół badań naukowych lub teoretycznych założeń autorów podręczników, których rzetelność i zgodność ze stanem faktycznym można by kwestionować. Jako, że w nauce przyjęło się stosować zasadę, iż naukę może obalić lepsza nauka, przez kolejne dekady powstało wiele rzetelnych badań naukowych, pokazujących dotychczasowe założenia z zupełnie innej perspektywy. Niniejsza praca ma na celu przedstawienie wcześniej wspomnianych mitów i zestawienie ich z nowszymi doniesieniami naukowymi. Autorzy poruszyli tematy fizjologii krążka międzykręgowego i jego zachowania pod wpływem obciążenia; roli mięśnia poprzecznego brzucha, jako stabilizatora kręgosłupa oraz jego osłabienia, jako przyczyny dolegliwości bólowych dolnego odcinka kręgosłupa; a także ciśnienia w krążku międzykręgowym podczas przyjmowania różnych pozycji ciała, jako złotego standardu wszelkich założeń ergonomii pracy.

Słowa kluczowe: kręgosłup, ergonomia, siedząca pozycja pracy, mięsień poprzeczny brzucha, mity naukowe

EN, 411-416
Aesthetic medicine in the context of mental health and ethics
Medycyna estetyczna w kontekście zdrowia psychicznego i etyki
Edyta Sugier, Ewelina Firlej, Anna Sokołowska, Mariola Janiszewska

ABSTRACT
Mental health is an integral part of physical health, and these elements coexist in close correlation with each other. As a result, mental disorders can affect physical appearance at the same time, and external body defects are reflected in the state of mental health. The phenomenon illustrating this relationship are, among others, depression occurring in people with advanced acne or psoriasis. A flagship example of a mental disorder that directly affects the perception of the body is also dysmorphophobia. Despite the frequent improvement in the quality of life of people using the latest solutions in the broadly understood beauty industry, for many people the existence of aesthetic medicine is a moral dilemma. The aim of the work was to draw attention to the problem of mental health in the context of the aesthetic industry and to discuss the ethical dilemmas of aesthetic medicine.

Keywords: aesthetic medicine, mental health, psychodermatology, ethics

STRESZCZENIE
Zdrowie psychiczne jest nieodłączną częścią zdrowia fizycznego, a elementy te współistnieją w ścisłej korelacji między sobą. Tym samym zaburzenia zdrowia psychicznego mogą wpływać jednocześnie na stosunek danej osoby do wyglądu zewnętrznego. Zjawiskiem obrazującym tę zależność są między innymi stany depresyjne występujące u osób z zaawansowanym trądzikiem czy łuszczycą. Przykładem zaburzenia psychicznego, które bezpośrednio oddziaływuje na sposób postrzegania swojego ciała jest również dysmorfofobia. Mimo częstej poprawy jakości życia osób korzystających z zabiegów estetycznych, dla wielu osób stanowią one moralny dylemat. Celem pracy było zwrócenie uwagi na problem zdrowia psychicznego w kontekście zabiegów estetycznych.

Słowa kluczowe: medycyna estetyczna, zdrowie psychiczne, psychodermatologia, etyka

EN, 417-421
Participation of free radicals in the skin aging process
Udział wolnych rodników w procesie starzenia się skóry
Anna Zięba, Justyna Marwicka

ABSTRACT
The skin aging process, as well as the whole body is conditioned by intrinsic and extrinsic factors. Reactive oxygen and nitrogen species, whose main source are metabolic processes occurring inside the body, also play an important role in this process. The imbalance between generation of free radicals and their removal is referred to as oxidative stress. The aim of the article was to present the effect of oxygen and nitrogen species on the skin aging process. Reactive forms of oxygen and nitrogen perform physiological functions in the body. Abnormalities in their production or removal by the body's antioxidant systems lead to oxidative stress. As a consequence, chronic stress contributes to the acceleration of the aging process and the occurrence of related diseases.

Keywords: skin aging, free radicals, reactive oxygen species, reactive nitrogen species, oxidative stress

STRESZCZENIE
Proces starzenia się skóry, jak również całego organizmu uwarunkowany jest czynnikami wewnątrz- i zewnątrzpochodnymi. Istotną rolę w tym procesie odgrywają również reaktywne formy tlenu i azotu, których głównym źródłem są procesy metaboliczne zachodzące we wnętrzu organizmu. Brak równowagi pomiędzy generowaniem wolnych rodników a ich usuwaniem określany jest mianem stresu oksydacyjnego. Celem artykułu było przedstawienie wpływu wolnych rodników tlenowych i azotowych na proces starzenia się skóry. Reaktywne formy tlenu i azotu pełnią w organizmie funkcje fizjologiczne. Nieprawidłowości w ich wytwarzaniu lub usuwaniu przez systemy antyoksydacyjne organizmu prowadzą do powstania stresu oksydacyjnego. Przewlekle trwający stres przyczynia się w konsekwencji do przyspieszenia procesu starzenia oraz wystąpienia chorób z nim związanych.

Słowa kluczowe: starzenie się skóry, wolne rodniki, reaktywne formy tlenu, reaktywne formy azotu, stres oksydacyjny

ACM 3/2020, vol. 9 (3)​

SCIENCE JOURNAL

ISSN 2719-3241

View PDF

PL, 295-300
Wpływ noszenia maseczek ochronnych na kondycję skóry
Impact of wearing protective masks on skin condition

Paulina Spaleniak, Małgorzata Chmielewska

STRESZCZENIE
Najczęstszym problemem klientów gabinetów kosmetycznych jest zachwiana kondycja skóry twarzy. Stabilizacja mikrobiomu, równowaga płaszcza hydrolipidowego są bardzo ważnymi elementami utrzymującymi ją w dobrej kondycji. Celem artykułu było potwierdzenie istoty problemu oraz określenie czynników bezpośrednio wpływających na stan oraz zmiany pojawiające się w obszarze twarzy w wyniku noszenia maseczek mających za zadanie zakrywać okolice nosa oraz ust. Podjęto również próbę wyjaśnienia, dlaczego stan skóry ulega pogorszeniu.Czynniki zewnętrzne w znacznym stopniu oddziałują na stan skóry. Do najczęstszych zmian wynikających z naruszenia homeostazy mikrobiomu zalicza się trądzik pospolity, a w przypadku uszkodzenia płaszcza hydrolipidowego może rozwinąć się podrażnienie oraz nadreaktywność skóry.

Słowa kluczowe: skóra, mikrobiom, noszenie maseczek, kondycja skóry, reakcja immunologiczna skóry

ABSTRACT
The most common problem of clients of beauty salons is the disturbed condition of the facial skin. The stabilization of the microbiome and the balance of the hydrolipid coat are very important elements that keep it in good condition.The purpose of the article was to confirm the essence of the problem and to determine the factors directly affecting the condition and changes that appear in the face area as aresult of wearing face masks designed to cover the nose and mouth area. An attempt was also made to explain why the skin condition gets worse. External factors significantly affect the condition of the skin. Common acne is one of the most common changes resulting from aviolation of microbiome homeostasis, and in the event of damage to the hydrolipidic coat, irritation and hyperactivity of the skin may develop.

Keywords: skin, microbiome, wearing masks, skin condition, skin immune reaction

PL, 301-304
Aktualne zagrożenia mikrobiologiczne w gabinetach kosmetycznych oraz
wytyczne dotyczące postępowania
Current microbiological hazards in beauty salons and guidelines for the procedure
Marta Bednarek

STRESZCZENIE

Praca kosmetologa wymaga bezpośredniego kontaktu i niesie ze sobą warunek zapewnienia bezpieczeństwa każdej osobie przebywającej w gabinecie. Procedury postępowania powinny chronić zarówno klienta, jak i osobę wykonującą zabieg. Celem pracy było zwrócenie uwagi na potrzebę weryfikacji postępowania i procedur w gabinetach kosmetycznych i medycyny estetycznej ze względu na wprowadzony stan pandemii związany ze zwiększoną liczbą zakażeń wirusem SARS-CoV-2 w Polsce. Świadomość na temat możliwych zagrożeń epidemiologicznych w gabinetach kosmetycznych wzrasta. Podwyższony stopień zagrożenia koronawirusem SARS-CoV-2 przyczynił się do weryfikacji dotychczasowych procedur higieniczno-sanitarnych w gabinetach oraz wypracowania nowych wytycznych.

Słowa kluczowe: zagrożenia mikrobiologiczne, gabinet kosmetyczny, higiena, zakażenie, SARS-CoV-2, COVID-19, sterylizacja, dezynfekcja, postępowanie, procedury

ABSTRACT
The work of a cosmetologist requires direct contact with the client, and thus ensuring each person’s safety in the office. Procedures should protect both the client and the person performing the procedure. The aim of the study was to draw attention to the need to verify the course of action and the procedures in beauty salons and aesthetic medicine due to the introduced pandemic state, which has been associated with the increased number of SARS-CoV-2 virus infections in Poland. Awareness about possible epidemiological threats in beauty salons is increasing. The increased risk of SARS-CoV-2 coronavirus has contributed to the verification of current hygiene and sanitary procedures in offices and the development of new guidelines.

Keywords: microbiological hazards, beauty salon, hygiene, infection, SARS-CoV-2, COVID-19, sterilization, disinfection, course of action, procedures

PL, 305-310
Cyklodekstryny
– alternatywne nośniki substancji aktywnych w kosmetykach
Cyclodextrins – alternative carriers of active substances in cosmetics
Aleksandra Jajuga, Aneta Komor, Iwona Choi, Radosław Starosta

STRESZCZENIE
Dzięki charakterystycznemu kształtowi cząsteczki, cyklodekstryny są zdolne do tworzenia kompleksów inkluzyjnych typu „gość-gospodarz” z szeroką gamą związków chemicznych, co znacznie poprawia stabilność substancji wrażliwych na działanie światła, wilgoci oraz tlenu. Zapewnia to ochronę produktów kosmetycznych m.in. przed procesem utleniania oraz degradacją. Tworzenie kompleksów inkluzyjnych wpływa tym samym na zwiększenie trwałości substancji aktywnych obecnych w kosmetykach. W artykule zostały przedstawione właściwości cyklodekstryn oraz ich zastosowanie w przemyśle kosmetycznym. Cyklodekstryny stosowane są w celu modyfikacji właściwości fizykochemicznych substancji występujących w preparatach kosmetycznych oraz zmniejszenia lub całkowitego wyeliminowania niepożądanych zapachów. Mają one również wpływ na stopień wchłaniania różnych związków przez skórę, co sprawia, że możliwości ich potencjalnych zastosowań mogą być znacznie szersze od obecnych.

Słowa kluczowe: cyklodekstryny, substancje aktywne, kompleksy inkluzyjne

ABSTRACT
Due to the characteristic shape of the molecule, cyclodextrins are able to form “guest-host” inclusion complexes with a wide range of chemical compounds, which significantly improves the stability of substances sensitive to light, moisture and oxygen. This ensures the protection of cosmetic products, among others before oxidation and degradation. The creation of inclusion complexes thus increases the durability of active substances present in cosmetics. The article presents the properties of  cyclodextrins and their use in the cosmetics industry. Cyclodextrins are used to modify the physicochemical properties of substances found in cosmetic products and to reduce or to completely eliminate unwanted odors. They also affect the degree of absorption of various compounds through the skin, which means that the possibilities of their potential applications can be much wider than the current ones.

Keywords: cyclodextrins, active substances, inclusion complexes

PL, 311-318
Psychokosmetologia jako wsparcie terapii chorób skóry zaostrzanych przez stres
Psychocosmetology as a support for therapy of skin diseases exacerbated by stress
Marta Kolankowska-Trzcińska

STRESZCZENIE
Przebieg chorób skóry takich jak łuszczyca, trądzik, atopowe zapalenie skóry, powoduje u chorych dyskomfort psychiczny i stres. Z kolei stres nasila objawy tych dermatoz. Proponowane w psychokosmetologii techniki redukujące stres, takie jak medytacja, joga, masaż mogą wspierać terapie dermatologiczne. Celem pracy było wykazanie potencjalnych możliwości interdyscyplinarnej terapii chorób dermatologicznych zaostrzanych przez stres poprzez wsparcie zabiegami z zakresu psychokosmetologii. Wyniki badań naukowych potwierdzają wzajemną korelację między stresem a dermatozami: łuszczycą, trądzikiem, atopowym zapaleniem skóry. Liczne publikacje naukowe potwierdzają, że techniki takie jak medytacja, joga, masaż wpływają na redukcję stresu.

Słowa kluczowe: psychokosmetologia, psychodermatologia, stres, choroby skóry, łuszczyca, trądzik, atopowe zapalenie skóry, medytacja, joga, masaż, neurotroficzny czynnik pochodzenia mózgowego

ABSTRACT
The course of skin diseases such as psoriasis, acne, and atopic dermatitis causes mental discomfort and stress in patients. In turn stress intensifies the symptoms of these dermatoses. Stress-reducing techniques proposed in psychocosmetology, such as meditation, yoga, and massage, can support dermatological therapies. The aim of the study was to demonstrate the potential for interdisciplinary therapy of dermatological diseases exacerbated by stress by supporting psychocosmetology treatments. Scientific research results confirm the correlation between stress and dermatoses: psoriasis, acne and atopic dermatitis. Numerous scientific publications confirm that techniques such as meditation, yoga, and massage reduce stress.

Keywords: psychocosmetology, psychodermatology, stress, skin diseases, psoriasis, acne, atopic dermatitis, meditation, yoga, massage, brainderived neurotrophic factor

PL, 319-328
Ocena świadomości kobiet o procesie starzenia się skóry
oraz możliwościach zabiegowych w gabinecie kosmetologicznym
Assessment of women’s awareness of the skin aging process
and treatment options in a cosmetology salon
Liliana Wronowska, Izabela Rodak

STRESZCZENIE
Wraz z upływem czasu ludzka skóra starzeje się. To naturalny i nieunikniony proces, na który wpływ mają zarówno czynniki wewnątrzpochodne jak i zewnętrzne. Niniejszy artykuł opiera się na badaniu, w którym zostały zgromadzone i przeanalizowane informacje na temat zależności dotyczących tempa procesu starzenia się skóry oraz świadomości przeciwstarzeniowej wśród ankietowanych kobiet oraz ogólnej wiedzy dotyczącej procesu starzenia. Określono tempo zmian w skórze, znajomość przyczyn i czynników przyspieszających ten proces, sposób pielęgnacji skóry oraz podkreślono konieczność profilaktyki przeciwstarzeniowej. Istotnym było również poznanie oczekiwań dotyczących specjalistycznej pielęgnacji anti-aging i przedstawienie możliwości zabiegowych w gabinecie kosmetologicznym. W profilaktyce przeciwstarzeniowej niezbędne są – samoświadomość i wiedza na temat tego jakie czynniki przyspieszają proces, a które go spowalniają, dzięki temu można opóźnić nieuchronne oznaki czasu widoczne na skórze. Aby móc cieszyć się zdrowym i młodym wyglądem, konieczna jest jednak pomoc doświadczonego kosmetologa – począwszy od odpowiedniej diagnostyki skóry, poprzez zalecenia pielęgnacyjne, po profesjonalne terapie anti-aging. Jedynie regularne kuracje gabinetowe, często wykonywane specjalistycznymi urządzeniami są w stanie znacząco redukować oznaki starzenia i tak przygotować skórę, aby codzienna pielęgnacja przyniosła pożądany efekt.

Słowa kluczowe: starzenie się, profilaktyka przeciwstarzeniowa, skóra, zabiegi, kosmetologia

ABSTRACT
Human skin ages over time. It is a natural and unavoidable process, which is influenced by both intrinsic and external factors. In this work, thanks to the study, the information was collected and analyzed on the relationship between the pace of skin aging and anti-aging awareness among women surveyed, and general knowledge about the aging process. The pace of changes in the skin, knowledge of the causes and factors accelerating this process, methods of skin care were determined, and the need for anti-aging prophylaxis was emphasized. It was also important to know the expectations regarding specialist anti-aging care and to present treatment options in the cosmetology office. Self-awareness is essential in anti-aging prophylaxis. Knowing what factors accelerate this process and which slow it down will, if possible, delay the inevitable signs of time visible on our skin. To be able to enjoy a healthy and young appearance, however, you need the help of an experienced cosmetologist - from appropriate skin diagnostics, through care recommendations, to professional anti-aging therapies. Because only regular office treatments, often based on specialized devices, are able to significantly reduce the signs of aging and prepare the skin so that everyday care brings the desired effect.

Keywords: aging, anti-aging prophylaxis, skin, treatments, cosmetology

PL, 329-336
Wpływ rozwoju technologicznego na odpowiedzialność odszkodowawczą
Impact of technological development on liability for damages
Charlotta Lendzion

STRESZCZENIE
W dobie intensywnego rozwoju technologicznego oraz komputeryzacji wdrażane są coraz nowsze narzędzia do pracy na wielu płaszczyznach rozwoju firm. Na tym tle, szczególnie ważna jest problematyka ochrony danych osobowych. Nieodpowiednie wdrożenie i przestrzeganie przepisów w tym zakresie może wpływać nie tylko na odpowiedzialność administracyjną, ale również odszkodowawczą. Celem niniejszego artykułu było omówienie zarysu zagrożeń wynikających z wykorzystywania technologii w świetle Rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO) oraz wskazanie odpowiedzialności odszkodowawczej z tego wynikającej. Osoby świadczące usługi w zakresie szeroko pojętej kosmetologii powinny w szczególny sposób zadbać o dane osobowe klientów, albowiem w tej branży przetwarzanych jest wiele danych wrażliwych.

Słowa kluczowe: ochrona danych osobowych, odpowiedzialność odszkodowawcza, prawo, technologie, biznes, uroda

ABSTRACT
In the era of intensive technological development and computerization new tools are being implemented to work on many levels of  company development. Against this background the issue of personal data protection is particularly important. Inadequate implementation and compliance with regulations in this regard may affect not only administrative responsibility but also damages. The purpose of this article was to discuss the outline of threats arising from the use of technology in the light of the GDPR Regulation and the liability for damages arising therefrom. Professionals providing services in the field of broadly defined cosmetology should take special care of clients' personal data, because this industry is particularly important from the perspective of processing sensitive data.

Keywords: personal data protection, liability for damages, law, technologies, business, beauty

PL, 337-340
Dwutlenek węgla w kosmetologii.
Efekty oraz kryteria doboru urządzeń do karboksyterapii
Carbon dioxide in cosmetology.
Effects and criteria for the selection of carboxytherapy devices
Żaneta Kabacińska, Katarzyna Urtnowska-Joppek

STRESZCZENIE
Karboksyterapia to zabieg, polegający na iniekcyjnym podskórnym lub śródskórnym podaniu medycznego dwutlenku węgla. Dostarczony w ten sposób dwutlenek węgla uruchamia szereg naturalnych procesów metabolicznych zachodzących w organizmie człowieka, które w następstwie przemian wewnątrzkomórkowych przyczyniają się do poprawy wyglądu i kondycji skóry, a także jej lepszego funkcjonowania. Celem pracy było przedstawienie właściwości zastosowania dwutlenku węgla, jego dwufazowego mechanizmu działania w tkankach, mającego bezpośredni wpływ na stymulację syntezy kolagenu, neoangiogenezę i proces lipolizy adipocytów. Przedstawiono również wymagania dotyczące dwutlenku węgla stosowanego w procedurach i urządzeniach wykorzystywanych do wykonywania zabiegów karboksyterapii.

Słowa kluczowe: dwutlenek węgla, karboksyterapia, kosmetologia

ABSTRACT
Carboxytherapy is a treatment consisting of injection, subcutaneous or intradermal administration of medical carbon dioxide. The carbon dioxide supplied in this way activates a number of natural metabolic processes that occur in the human body, which in the aftermath of intracellular changes, they improve the appearance and skin condition, as well as its better  functioning. The aim of the work was to present the properties of the use of carbon dioxide, its two-phase mechanism of action in tissues, which has a direct impact for stimulation of collagen synthesis, neoangiogenesis and lipolysis of adipocytes. Requirements for carbon dioxide used in procedures and devices used to perform carboxytherapy treatments were also presented.

Keywords: carbon dioxide, carboxytherapy, cosmetology

PL, 341-346
Częstość występowania oraz typy dermatologicznych działań
niepożądanych leków przeciwdepresyjnych
Frequency and types of dermatological side effects of antidepressants
Kinga Aszklar, Anna Piotrowska

STRESZCZENIE
Depresja to coraz częstsza choroba, która dotyczy osób w każdym wieku. Leki stosowane w farmakoterapii tej choroby są szeroko wykorzystywane także w innych wskazaniach, a leczenie jest często długotrwałe i wymaga polipragmazji. Celem badań było poznanie dermatologicznych skutków związanych z farmakoterapią lekami przeciwdepresyjnymi. Wśród dermatologicznych działań niepożądanych najczęściej zgłaszano przesuszanie się skóry, pogorszenie stanu włosów, przesuszanie błon śluzowych o raz wysypki. Skutkiem u bocznym był także wzrost masy ciała oraz nadpotliwość. Zmiany skórne i problemy z wahaniami masy ciała oraz wzmożona praca gruczołów potowych stanowią częstą konsekwencje stosowania leków przeciwdepresyjnych.

Słowa kluczowe: dermatologicze działania niepożądane, depresja, leki przeciwdepresyjne

ABSTRACT
Depression is an increasingly common disease that affects people of all ages. Drugs used in the pharmocoligal treatment of this disease are also widely used when other diseases are diagnosed and the treatment is often long-lasting and requires polypragmasia. The aim of the study was to understand the dermatological effects associated with pharmacotherapy with antidepressants. Among the dermatological side effects, skin drying, hair deterioration, drying of mucous membranes and rashes were most commonly reported. A side effect was also weight gain and hyperhidrosis. Skin changes and problems with body weight fluctuations, and increased activity of sweat glands are common consequences of using antidepressants.

Keywords: dermatological side effects, depression,
antidepressants

EN, 347-350
High-heeled shoes and foot pain.
Negative impact on plantar pressure changes
Wysokie obcasy powodem bólu stóp. Negatywny wpływ zmiany nacisku na podeszwę
Mateusz Leroch, Jakub Łaszcz, Marcin Malon, Sławomir Jarząb

ABSTRACT
The human foot is a strong, complex structure and comes into contact with the ground when walking. Its major function is to absorb the energy generated at initial contact with the ground, as well as to give it away and use it for effective movement. For hundreds of years shoes have been worn to protect feet against any injuries resulting from walking on rough terrain. High-heeled shoes have a history dating back to the 16th century and since then they have become the significant element of every wardrobe. Nowadays, high heels are inseparable element of a business dress code for women. The aim of this study was to examine high-heeled shoes and their impact on the pressure in human sole together with related effects. The authors, based on the literature review, presented consequences and changes in sole pressure resulting from heels height. The human heel, placed in upper position leads to restricted range of ankle motion, slower walking and its poor performance what is more, it also leads to numerous foot  deformities such as osteoarticular deformities, hallux valgus, Morton’s neuroma, other pain including lower back pain. High heels are also a direct cause of popular conditions characterized by heel pain, i.e. plantar fasciitis and heel spurs.

Keywords: high heels, plantar pressure, plantar, pain

STRESZCZENIE
Ludzka stopa to silna i złożona struktura. Jest stworzona do absorbowania energii kontaktu z podłożem, a także do jej oddawania i wykorzystywania do efektywnego ruchu. Niezmiennie od setek lat chroni ją obuwie, które zabezpiecza ją przed ostrym podłożem. Buty na obcasach swą historią sięgają XVI wieku i od tamtej pory na stałe zagościły w garderobach zarówno kobiet, jak i mężczyzn. W dzisiejszych czasach wysokie obcasy są nieodłącznym elementem biznesowego ubioru kobiet. Celem pracy było przedstawienie wpływu chodzenia w butach na obcasie na ciśnienie wywierane na podeszwę stopy oraz związane z tym skutki. Autorzy na podstawie przeglądu literatury wykazali znaczące zmiany ciśnienia w obrębie podeszwy stopy uzależnione od wysokości obcasa. Podniesienie pozycji pięty niesie za sobą, między innymi, zmniejszenie zakresu ruchu stawu skokowego, zmniejszenie szybkości chodu, a co za tym idzie także jego wydajności. Prowadzi to również do powstawania licznych deformacji i sytuacji bólowych, takich jak deformacje kostno-stawowe, koślawość palucha, nerwiak Mortona, czy problemów powiązanych – na przykład bólu dolnej części pleców. Wysokie obcasy są również bezpośrednią przyczyną popularnych schorzeń charakteryzujących się bólem pięty – zapalenia rozcięgna podeszwowego oraz ostrogi piętowej.

Słowa kluczowe: buty na wysokim obcasie, obciążenie stopy, podeszwa, ból